Winter

Het is winter. Temperaturen komen niet boven het vriespunt, maar niemand vraagt zich af wanneer we nou eindelijk kunnen schaatsen. Water stroomt of is te diep – en trouwens, natuurijs is veeeel te gevaarlijk. Geen schaatsgekte hier, maar gelukkig is er gekte genoeg.

Het eerste pak sneeuw viel in november, en zelfs hier in het zuiden (Schotland is natuurlijk een ander verhaal) lag een centimeter of twintig sneeuw – en het halve land lag plat. Veel vertraging een uitval van treinen, stations dicht, een aantal toestellen stonden ‘s nachts vast in the middle of knowhere, wee ende ellende, meer boze Engelsen op de televisie. Belachelijk! Een beetje sneeuw en het hele land ligt plat! In de krant vliegen de brievenschrijvers elkaar in de haren of alles gewoon moet doorgaan of niet, en of de baas je vakantiedagen mag rekenen als je niet naar je werk kan.

Gister viel het tweede stevige pak sneeuw van dit jaar. Op zaterdag, dus is het allemaal net even anders. Geen nieuwsitems over gestrande forenzen, thuiswerken, of gesloten scholen (want: 1) de docenten kunnen niet naar hun werk komen, maar vooral 2) er zijn niet genoeg mensen om de sneeuw van het schoolplein te ruimen, en dus is het er glad, en dat is veel te gevaarlijk), maar: kerststress. Zowel voor wie probeert per vliegtuig de Kerst te ontkomen als voor de Christmas lovers brengt de sneeuw vooral ellende. Want paniek, paniek, paniek! Zelfs internetshoppen blijkt geen oplossing als de vrachtwagens de weg niet op kunnen, en met alle kerstkaarten is ook de post te laat. En als het dan dik sneeuwt op zaterdagochtend, en buiten de hoofdwegen geen strooier te zien is… Ik heb het nog nooit zo druk gezien in de stad als vandaag, op zondag.

Maar er is ook rede tot vreugde, want sneeuw rond deze tijd is niet alleen maar ellende… want wie weet… dan toch, eindelijk weer eens, een witte kerst? Als je wil weten of het een witte kerst wordt, kijk dan niet naar de krantenkoppen of het weerbericht, maar naar wat de bookies ervan vinden. In een land waar elk rotdorp een betting shop heeft, kun je niet alleen wedden op honden, paarden, voetbalwedstrijden of de hoeveelheid no-balls die een bowler gooit per over of per inning bij de cricket. Je kan namelijk ook wedden of het een witte kerst wordt. Dan heb je dus wel een goeie definitie van witte kerst nodig. Ik heb er al een paar gehoord, zoals voor Londen: een sneeuwvlokje moet blijven liggen op het dak van het weerstation in het centrum, of deze voor heel Engeland: ..a single snowflake, perhaps mixed with a shower of rain, which falls in the 24 hours of 25th December. Pff, das toch geen wite kerst!

How are you?

Weet je wat ik knap vind? Iemand in het voorbijgaan groeten en daar dan ‘hoe gaat het?’ in weten te verwerken zonder dat het onhandig klinkt. En dat de ander daar dan ook nog op kan reageren, en ‘hoe gaat het?’ terug kan zeggen. Een collega van mij is daar een ster in. Van onze afdeling is hij meestal het eerst op het werk, ik kom als tweede binnen. ‘Good morning.’ ‘’Morning, hwryou?’ en dan probeer ik iets van ‘fine, thank you, and you?’ te zeggen. Maar tegen die tijd ben ik z’n bureau al voorbij en dan voelt het awkward om door te lopen, want dan kan hij niet meer reageren. En alleen maar ‘fine thank you’ is ook weer niet aardig. Moeilijk!

Een Engelsman kan dit zonder zijn pas in te houden – gister zag ik twee mensen elkaar op straat zo gedag zeggen, zonder dat een van de twee ook maar iets aan zijn tempo aanpasde, en het klonk 100% natuurlijk. Volgens de antropologische studie van het Engelse volk van Katie Fox (Watching the English, verplichte literatuur voor iedereen die naar Engeland komt; de Engelsen zelf kunnen er trouwens een hoop over zichzelf van leren) is ‘How are you’ is eigenlijk geen vraag, maar een begroeting. Dezelfde interpretatie geeft Paulien Cornelisse in ‘Taal is zeg maar echt mijn ding’, die het ook herkent in het Nederlandse taalgebruik; het drijft haar tot een tirade over hoe onzinnig het is – waarom vragen hoe het met iemand gaat als je het eigenlijk helemaal niet wil weten, en je toch per definitie ‘goed’ moet antwoorden?!

Maar de Engelse interpretatie is wel sympathiek: het is een begroeting net als ‘good morning’, maar het is net even iets meer, een beetje persoonlijker. Het is misschien zelfs wel een soort opening om eventueel een praatje te maken. Het is een hulpmiddel (voor de sociaal gehandicapte Engelsen, voegt Fox er aan toe – ik laat me daar voor het gemak even niet over uit) om een gesprek op gang te brengen, net zoals een praatje over het weer niet over het weer gaat, maar je een gesprek toch ergens moet beginnen. Je kunt immers niet meteen persoonlijk gaan lopen doen!

In mijn eigen beleving is de ‘begroeting met de mogelijkheid een praatje te maken’ ondertussen doorgeslagen naar puur begroeting – begroeting van een bekende, misschien. Ik moet er nog een beetje op oefenen voor het er overtuigend, en vooral zo snel uitkomt. De tactiek is misschien dat je zelf moet beginnen, initiatief nemen: ‘good morning, you’kay? En dan goed luisteren hoe je daarop moet reageren. Misschien gaat het dan ooit nog eens natuurlijk klinken. Word ik ook echt Engels.

Kastanje

Ruim een week geleden werd ik op mijn vroege wandeling naar het station blij verrast. Natuurlijk is het triest dat de zomer voorbij is, maar voor mij op de stoep glansde een prachtige, net van de boom gevallen kastanje. Ja, lach er maar om, maar ik hou van kastanjes. Van de kleur, van de subtiele tekening op de schil, van de glans. Als ik langs een grote kastanjeboom loop wou ik dat ik weer klein was en kastanjes kon gaan zoeken. Zakken vol verzamelen en dan thuis geen idee hebben wat je ermee moet...

De kids hier weten er wel raad mee, want het seizoen is geopend! Er zijn wat zorgen her en der: de Evening Star berichtte vorige week dat de natte zomer wel eens vervelende gevolgen zou kunnen hebben. Er wordt gevreesd dat de kastanjes dit jaar te vroeg vallen en nog niet rijp zijn, en daardoor te zacht... Gelukkig dat de problemen met de paardenkastanjemineermot (eh?!) dit jaar meevallen - de afgelopen jaren hield men het hart vast. Misschien valt het met de kastanjes zelf ook wel mee...

Over een paar weken weten we of het goed komt. Vorig jaar waren de berichten in de Telegraph and de Daily Mail net zo bezorgd: te veel wind, ze vallen te vroeg. Toen werd er geadviseerd om goede kastanjes op een donkere, vochtige plek te bewaren, maar uiteindelijk viel het allemaal wel mee. Er waren gelukkig voldoende goede exemplaren voor... de World Conker Championships.

De herst breekt los en de Engelse kinders (jong & oud) zoeken de beste kastanjes uit, rijgen die aan een stukje touw (volgens WK reglement 12 inch) en gaan de strijd aan. Je knalt de ene op de andere en de kastanje die langst heel blijft wint.

Cultuurgoed! Onlangs is conkers uitgeroepen tot het meest populaire schoolplein spel - maar oh, waar gaat het toch heen met dit land... "the timeless childhood past-time is now banned from many schools for health and safety reasons"

Fietsen (II)

Het is al heel wat om een simpele, praktische fietser te zijn in het lieflijke Surrey; in Londen is dat natuurlijk weer wat anders. Maar... het komt! Fietstochten, fietspaden, OV-fietsen, Londen heeft het allemaal. Achter een hoop van de hoofdstedelijke fietsactiviteiten staat de meest onwaarschijnlijke burgemeester die Londen ooit heeft gehad (o wacht, hij is ook pas de tweede die zich zo mag noemen): Boris Johnson – ook wel gewoon "Boris". Kijk voor de grap op zijn Wikipedia pagina voor een indruk van deze hopeloos politiek incorrecte en onhandige vreemde vogel. Een conservatief met een aantal behoorlijk foute ideeen overigens; hij doet wel een beetje aan die andere blonde denken. Maar hij is ook wel weer ontzettend grappig. En hij fietst naar z’n werk.

Hij was de drijvende kracht achter de invoering van de BorisBikes: huurfietsen, voor geen geld, die je overal in Londen uit stallingen kan halen en dan elders weer kan inleveren. Je ziet ze inderdaad best veel rondfietsen, en in de eerste paar maanden zijn er van de 5000 nog maar drie gejat – helemaal geen slechte score.

Dan was er afgelopen weekend de Mayor of London Sky Ride: een fietstocht van wel 15km door centraal Londen – een dagje uit voor het hele gezin, dus helmen op en gele vestjes aan! Natuurlijk moet ik er om lachen maar een aantal van de hoofdwegen van het centrum afsluiten voor fietsers is een goed plan... wat kijk je als Nederlander toch anders tegen fietsen aan!

Maar het mooiste stukje uit de Londense fietscampagne kwam dinsdag, toen de metro staakte en we allemaal chaos hadden. Of we alsjeblieft thuis wilden werken, of met de bus gaan, of lopend… of natuurlijk fietsend: er was zelfs een brief naar honderden bedrijven gestuurd om te vragen of ze voor een keer wat meer casual kleding willen toestaan zodat het personeel op de fiets kan komen… echt! Gekke fietsers hier!

Fietsen (I)

Treinen zijn altijd een goed gespreksonderwerp – iedereen maakt er wel eens iets geks mee mee en iedereen heeft er wel een mening over. Waarschijnlijk een negatieve: ze rijden nooit op tijd, ze zijn altijd vol mensen die luid zitten te bellen en een abonnement kost een fortuin… he, lekker even schelden op de NS

Dat kan hier natuurlijk ook, maar er is eigenlijk geen beginnen aan met al die verschillende maatschappijen en dan de metro en de bussen in Londen er nog bij. Veel leuker is het om te beginnen over fietsen. Is het te gevaarlijk om in Engeland te fietsen? Gedragen auto’s zich verschrikkelijk of gaan ze eigenlijk wel redelijk ruim om je heen? Gedragen fietsers zich een beetje? Moeten ze op de weg of juist op het fietspad? Draag je een helm? Kan je kinderen op de weg laten fietsen, moeten ze een diploma hebben? Iedereen heeft er wel een mening over.

Ik ken weinig mensen die de fiets gewoon gebruiken om even op de springen als ze naar de winkel moeten, als praktisch vervoermiddel. Fietsen is echt iets. Fietsen is strakke fietsbroeken (maar die zien er niet uit dus moet er een beetje stoere korte broek overheen), reflecterende sportshirtjes, handschoentjes – ook de enkele vouwfietser op weg naar zijn werk dost zich zo uit. Het valt op wanneer je gewoon eens een kerel in een pak op de fiets ziet, met zo’n klemmetje om de broekspijp. Laatst zag ik ergens in de juristenwijk iemand met een koffertje achterop, en niet op een mountainbike maar op een gewone (en hele grote) herenfiets – ik denk dat het een Nederlander was.

Ineens wordt de dagelijkse fietskleding een issue. Een tijdje terug zag ik in een van de onvolprezen gratis krantjes van Londen een groot artikel over hip fietsen. Het was niet nodig om altijd in latex rond te stormen – op een speciale damesfiets met een lage stang kun je uitstekend je zomerjurk en –gevoel op de fiets meenemen (let wel, dit wordt gepresenteerd als een revolutionair inzicht). Al wordt er elders weer gemiept over het gevaar van opwapperende rokjes. Maar, zo waarschuwde de krant, kijk wel uit dat de jurk ook weer niet te lang is, want dat zou gevaarlijk kunnen zijn!

Een alternatief voor de zonnehoed hebben we ook – de Hippe Helm (ofte wel: 'brainwear for smart people'). Hoe charmant!

De vakantie is weer voorbij...

Forenzen naar Londen doe je met de trein - autorijden in de City is geen beginnen aan, en dus staan we 's morgens massaal op het perron. In de koffietent, aan de kant van de trein naar Londen en alleen in de ochtend geopend, wordt al keihard gewerkt om iedereen van koffie of thee te voorzien; om zeven uur 's ochtends staan ze er met z'n vieren. Op de tafel met kranten staat een spaarpotje waarmee we het zelf maar moeten regelen, daar hebben ze geen tijd voor. Terwijl ik naar het einde van de rij loop hoor ik al: "small black, no sugar?" en het wordt al voor me ingeschonken. Thuis... dat is waar de ochtendkoffie geurt (geheel tegen Engels gebruik is het ook echt erg lekkere koffie).

Na een paar maanden herken je de helft van je medereizigers - elke dag staan we op hetzelfde stukje perron te wachten op dezelfde trein, waar we dezelfde gezichten al herkennen van degenen die verder naar het zuiden wonen. Aan de papieren koffiebeker kun je precies zien waar ze zijn opgstapt - die van ons is heel vrolijk, met bloemetjes.

Met een vrolijke beker lekkere koffie in de hand sta ik op het perron mensen te kijken. Er staan beduidend meer pakken om me heen dan ik me kan herinneren uit Leiden. Mooie pakken, dure pakken, te grote of te kleine pakken - maar wel allemaal saaie, donkere pakken. Veel dames dragen mantelpakjes maar lopen op sportschoenen - de hoge hakken staan in de bureaula als een noodzakelijk kwaad ("Powerdressing," zegt een vriendin die als juriste werkt, “it's the only way"). Een paar mannen proberen zich the onderscheiden door foute stropdassen en flashy overhemden, en manchetknopen zijn duidelijk hip.

Ik heb te doen met al deze macho's met hun dure pakken en snelle banen in de City... wanneer kunnen ze nu gezien worden in hun nog veel snellere auto's?! De patserwagens staan stilletjes op het parkeerterrein. Zo bij elkaar zijn die zwarte, glimmende SUV's eigenlijk allemaal hetzelfde, of het nu een BMW, een Porsche of wat anders is. En zo'n zilverglimmende Porsche is eigenlijk ook niet erg origineel, wanneer er een stuk of vier op hetzelfde stukje staan...

Terrasjes

Het geplande nachtje in Poitiers, als tussenstop op weg naar de Pyreneeën, is een lang weekend geworden. De auto in de garage, wachtend op het reddende onderdeel, en wij in een hotel in het hart van de stad (danku, reisverzekering). Tijd genoeg om ons aan te passen aan het Franse ritme.

Het is hier warm en stil - Poitiers is een studentenstad en zo rustig als het nu is heb ik het nog nooit gezien. Er lopen wat toeristen rond, en vrijdag rond lunchtijd zag je her en daar wat zakelijk uitziende Fransozen op het terras van een goed maal genieten.

De terrasjes, oh, de terrasjes! Geen beergarden verscholen achter de pub kan op tegen de tafeltjes en stoeltjes op de zonovergoten straten en pleinen. Biertjes drinken, een hapje eten, een kopje koffie met een hoop gepraat of gewoon een krantje... en dan gerust eindeloos blijven zitten. Een boek erbij, en achter ons de twee jongens met hun gitaren op het plein, om de beurt de melodie en de begeleiding spelend van een aanstekelijk jazzy deuntje of een zwoele balade. Niet voor geld ofzo, maar gewoon, omdat de zon schijnt.

Wat een verschil met Londen! Op elke straathoek een Starbucks, Costa, Nero's... en iedereen met kartonnen bekers, in de trein, op straat, achter het bureau... Ik kan het me hier niet voorstellen. Ik zie nergens meeneemkoffie, en durf het eigenlijk niet te vragen - dan ben ik meteen zo'n cultuurbarbaar... koffie om mee te nemen?! Doe toch even relaxed, neem een stoel, ik kom zo bij u!

Note to self: vaker relaxed op een terrasje een kopje koffie doen. Komt goed uit dat het vakantie is!

- geschreven bij een lekker bakkie op het terras in het Parc Blossac, Poitiers -

Fish & Chips

Na een lange dag mag je afhaalhap halen. Geen Indische rijsttafel helaas...dat is één van die dingen die je moet missen als je naar Engeland verhuist - maar we hebben hier wel de andere Indiër (uit India) en dat is ook ontzettend lekker. Wil je het liever echt heel traditioneel Engels? Ga naar de Fish & Chips shop!

Zaterdag was dan eindelijk eens een goede gelegenheid om eens een kijkje te nemen in het grappigste winkeltje van Farncombe. Ik was er al een paar keer langs gelopen, en moet er altijd om lachen. Zoals een kind een huis tekent: een vierkant met een driehoek erop, beneden een deur en een raam en boven nog een raam. En op de driehoek van het dak een schoorsteentje. Fantastische naam ook: Brotherwood.

Uitstekend uit de test gekomen overigens. Behoorlijk vette hap natuurlijk, maar dat moet je voor lief nemen. Grote hoop patatten worden op een vel papier gemikt, gefrituurd stuk vis erbij en het pakketje wordt dichtgevouwen. Traditioneel gaat het in krantenpapier maar dat hoeft van mij nou ook weer niet. En thuis lekker eten, en je dan realiseren dat je toch ook weer niet zoveel honger had (te laat).

Klinkt allemaal prima toch? Alleen zou het een saai verhaaltje worden als dat alles was. Welnu, iedereen kent wel die scène uit Pulp Fiction over Amsterdam met John Travolta en Samuel Jackson en hun verbijstering over de mayo op de friet. Engelsen vinden dat ongetwijfeld net zo raar, maar ik weet niet zeker van of ze wel recht van spreken hebben... Blij met onze bestelling lopen we de Brotherwood uit, zegt m'n Engelsman ineens: "we do have vinegar at home, don't we?" Getver! Azijn op de patat!

Kopje thee?

Vraag uit het Engelse inburgeringsexamen (hearsay, niet uit eigen ervaring!): What is the UK's national drink? Nee, niet bier, het is natuurlijk thee. Goed voor eindeloze grappen en spotprenten en nationale trots. Het wikipedia artikel over thee telt ongeveer 13.500 woorden; ik ben er niet eens aan begonnen. Op de website van de United Kingdom Tea Council zit een teller die bijhoudt hoeveel koppen thee er vandaag reeds genuttigd zijn in het Verenigd Koninkrijk - maandagochtend 9 uur staat de teller op iets van 56 miljoen. Ook leuk is http://www.nicecupofteaandsitdown.com/, al was het alleen maar om de lollige link. Komisch detail is dat ik er meteen een stukje op vond over de verbijsterende uitvinding van de Speculoospasta, o dear, cookies on toast!

De etymologie was weer aardig voor wat eigen nationale trots. "The modern Eng. form, along with Fr. thé, Sp. te, Ger. Tee, etc., derive via Du. thee from the Amoy form, reflecting the role of the Dutch as the chief importers of the leaves (through the Dutch East India Company, from 1610)." Thee kwam pas in Engeland in 1644 (hoewel het ook Asterix geweest zou kunnen zijn). Wist je trouwens dat de eerste vermelding van een theezakje pas uit 1940 komt? Met gewone thee bedoelt men over het algemeen English Breakfast (er is ook een Irish Breakfast, al denk ik dat ik het verschil niet zou proeven). Leidde tot een komische situatie toen mijn broer na het nuttigen van een stevig traditioneel engels ontbijt nog een kopje thee bestelde. "English Breakfast?" vroeg the serveerster, en hij keek geschokt op of ze nu werkelijk dacht hij nog zo'n maaltijd zou gaan wegstouwen...

Maar Engelsen zouden de Engelsen niet zijn als ze het niet een beetje moeilijk zouden maken. Want je hebt natuurlijk ook Afternoon Tea en High Tea, en deze gaan verder dan een kopje heet brouwsel alleen. Afternoon tea (in Nederland voor het gemak 'High Tea' genoemd): 3-5pm, thee (uiteraard), sandwiches (van die hele kleine - en minstens een aantal met komkommer), scones met clutted cream en jam en meer zoetigheden. High tea (ook wel 'meat tea'): 5-6pm, thee, koud vlees, ei en/of vis, cakes en sandwiches. Maar nu komt het, om het allemaal maar even makkelijk te maken: "In many parts of England, particularly the working class North-West, Scotland, Wales and Ireland, tea is used to mean the main evening meal."

"I'm having tea" kan dus vanalles betekenen - een kopje thee onder handbereik tijdens het werk, een ongezonde sessie in een sjiek hotel met een overmaat aan luxeuze zoetigheden, een boterham 's avonds omdat de lunch een warme maaltijd was, maar eigenlijk ook gewoon een volledige maaltijd met een glaasje wijn en een toetje en alles erop en eraan! En wie schetst mijn verbazing toen een paar stoere kerels vorige week aan de bar allemaal een pint tea bestelden?!

TEA: Traditional English Ale

Commisserations

Nieuw woord geleerd:

Commiseration (plural: commiserations)

The act of commiserating; sorrow for the wants, afflictions, or distresses of another; pity; compassion.

De commiserations worden me aangeboden in verscheidene vormen. Een knuffel en een troostende blik van m’n vriendje na de treffer. Een lekker eigentijdse variant “can I text you my commisserations?!” van een vriendin, gisteravond. En dan vanmorgen één voor één de collega’s die even stilstaan bij m’n bureau om met sympathieke blik hun medeleven te tonen. Uiteraard hoopten ze allemaal dat Paul het mis had (hetgeen zij veilig konden zeggen omdat onze Spaanse collega met een projectje in Madrid bezig is; die kan lekker het feestje meepikken daar…). Mijn buurman probeerde de pijn een beetje weg te verzachten door zich te excuseren voor het gedrag van zijn landgenoot-met-fluitje. Maar al leefde iedereen mee met mijn verlies (heel Engels, heel correct), het eindoordeel was toch dat de beste had gewonnen.

Tsja, wat moet je ervan vinden? De wedstrijd zelve wordt al genoeg geanalyseerd; daar heb ik niet zoveel over te zeggen. Als je elders zit gaat het leven gewoon door – de Engelsen hebben het debacle WK 2010 allang verdrongen. Ik was de hele dag de hort op voor een roeiwedstrijd. De eerste helft zaten we nog in de auto, gespannen naar de radio luisterend en hopend dat in het geval van een doelpunt het geschreeuw van de opgefokte commentatoren het gekraak van de beroerde ontvangst zou overstemmen. De tweede helft werd verstoord door de komst van de botenwagen – first things first! Tot slot de verlenging: thuis op de bank, gaar van een lange dag, en dan is het ineens allemaal voorbij…

Over vier jaar wil ik weer een finale, en dan echte die-hard keigek knettergestoorde allesoverheersende oranjegekte overal om me heen…. EN DAN GEEN COMMISERATIONS!

The two-fingered salute

"Two goals now!" seinde ik na het tweede doelpunt tegen Slowakije tegen mijn Engelse collega's en stak vrolijk twee vingers de lucht in. Wenkbrauwen schieten de lucht in, zwaar beledigd. Te laat bedenk ik me: helemaal fout! Gelukkig ben ik niet de enige. De Italiaanse bondscoach van het Engelse team, een week geleden nog staatsvijand nr. 1 (nu alweer vergeten), die toch al niets goeds kon zeggen, ging de fout in tijdens een persconferentie."Two bad things..." richtte hij zich tot het Engelse publiek en illustreerde zijn woorden met dat zo vanzelfsprekende gebaar... feest voor de Engelse media!



Het gebaar, een V met wijs- en middelvinger en met de palm van de hand naar binnen, is hier zeker zo veelzeggend als de bekende middelvinger. En de historica in mij leeft op bij het verhaal over de oorsprong van dit gebaar! Het komt uit de tijd van Ridders en Robin Hood en refereert aan de twee vingers die de Engelse boogschutters gebruikten om hun bogen te spannen voor weer een dodelijk schot. Deze boogschutters met hun 'longbows' waren tijdens de 100-jarige oorlog (1337-1453) een geduchte vijand voor de Fransen; zij speelden een belangrijke rol bij de Slag bij Azincourt, waar de Engelsen een grote overmacht aan Franse ridders in de pan hakten. Het verhaal wil dat de Fransen aan de vooravond van de slag vol overmoed pochten hoe zij de vingers van elke gevangen boogschutter af zouden hakken en hen zo zeer effectief onschadelijk zouden maken. Maar zo mocht het niet zijn... en na hun overwinning lieten de Engelsen uitdagend -en minachtend- hun vingers zien: "ik heb ze nog, mij krijg je niet (stelletje Franse *****)"



Die gekke Engelsen...